Polerowanie stali formowej: co decyduje o wykończeniu, zanim polerowacz rozpocznie pracę

Polerowalność jest właściwością materiału

Gdy wnęka nie chce przyjąć wykończenia lustrzanego, wina zwykle leży po stronie stali, a nie polerowacza. Czynniki decydujące, mniej więcej w kolejności ich znaczenia:

1. Czystość — wtrącenia niemetaliczne (siarczki, tlenki, krzemiany) są głównym ograniczeniem. Pod ścierniwem polerskim wtrącenia albo wyrywają się i pozostawiają wżery, albo wystają i pozostawiają ogony komet. Stale przeznaczone do prac lustrzanych są wytwarzane przy wysokiej czystości — gatunki przetapiane elektrożużlowo (ESR), takie jak 1.2083 ESR lub warianty premium P20, istnieją właśnie po to, aby zmniejszyć wtrącenia i rozłożyć je równomiernie.
2. Twardość i jej równomierność — bardziej miękka stal poleruje się powoli i rozmazuje; co ważniejsze, wahania twardości na powierzchni (miękkie miejsca, odwęglona warstwa powierzchniowa, mieszana mikrostruktura) polerują się w różnym tempie i dają falisty, nierównomierny połysk. Stale hartowane na wskroś lub jakościowe stale wstępnie hartowane o równej twardości przyjmują najbardziej równomierne wykończenie.
3. Mikrostruktura — drobna, równomierna struktura martenzytyczna poleruje się najlepiej. Pasemkowość, grube węgliki (jak w wysokowęglowych stalach do pracy na zimno, takich jak D2) oraz austenit szczątkowy odbijają się przy wysokich wykończeniach; stal D2 można polerować dobrze, ale nigdy tak łatwo jak czystą martenzytyczną stal nierdzewną.

Skala wykończenia SPI

Przemysł tworzyw sztucznych klasyfikuje wykończenia wnęk według skali SPI (Society of the Plastics Industry):

Klasa	Opis	Typowa droga
A	Lustrzane / optyczne	Polerowanie diamentowe do odpowiednika gradacji #3,000+; jakość soczewkowa (A-1) wymaga najczystszych stali
B	Wysoki połysk, niemal lustrzane	Drobne papiery ścierne do około #600–800
C	Średni połysk	Kamienie i papiery w zakresie #320–600
D	Matowe / teksturowane	Piaskowanie na sucho (kulki szklane, tlenek glinu)

Każda klasa dzieli się dalej (A-1, A-2, A-3...). Praktyczna lekcja: wykończenie należy określić przy wyborze stali, a nie po obróbce skrawaniem. Żądanie SPI A-1 na automatowej stali zawierającej siarkę (1.2312) lub na bloku o silnej pasemkowości jest żądaniem niemożliwego — wtrącenia ograniczają rezultat niezależnie od nakładu pracy.

Skórka pomarańczowa: przyczyny

Skórka pomarańczowa — kamienista, wgłębiona tekstura pojawiająca się, gdy polerowanie zbliża się do poziomu lustrzanego — ma kilka odrębnych przyczyn wymagających różnych reakcji:

• Nadmierne polerowanie miękkiej lub niejednorodnej stali: długotrwała praca na powierzchni o twardych i miękkich mikroobszarach eroduje je w różnym tempie. Rozwiązaniem jest działanie na wcześniejszym etapie (lepsza stal), a nie dalsze polerowanie.
• Zbyt duży nacisk lub ciepło przy miękkich tarczach polerskich, które ciągną powierzchnię zamiast ją ciąć.
• Polerowanie powierzchni, której poprzednia warstwa po obróbce skrawaniem/EDM nie została w pełni usunięta — uszkodzona warstwa powierzchniowa reaguje nierównomiernie. Każdy etap polerowania musi całkowicie usunąć rysy po poprzednim etapie, zanim przejdzie się do drobniejszego; pomijanie gradacji jest najczęstszym błędem roboczym.

Sekwencja praktyczna

Należy przechodzić kolejno przez kamienie i papiery, czyszcząc między etapami, aby grube cząstki nigdy nie zanieczyściły etapu drobnego; polerować w naprzemiennych kierunkach, aby rysy po poprzedniej gradacji były widoczne do momentu ich zniknięcia; oraz uzgodnić standard wykończenia — klasę SPI i płytkę porównawczą — przed rozpoczęciem pracy, ponieważ "lustro" bez klasy to spór czekający na to, by się wydarzyć.