Certyfikaty EN 10204 wyjaśnione: 2.1, 2.2, 3.1 i 3.2

Cztery typy dokumentów

EN 10204:2004 to europejska norma dotycząca dokumentów inspekcyjnych dostarczanych wraz z wyrobami metalowymi. Określa ona cztery typy, a ich numer to skrótowe oznaczenie stosowane na całym świecie przez nabywców i huty:

Typ	Nazwa	Podstawa badań	Kto go zatwierdza
2.1	Deklaracja zgodności z zamówieniem	Brak — bez wyników badań	Producent
2.2	Raport z badań	Inspekcja niespecyficzna	Producent
3.1	Certyfikat inspekcji 3.1	Inspekcja specyficzna	Przedstawiciel producenta ds. inspekcji, niezależny od działu produkcji
3.2	Certyfikat inspekcji 3.2	Inspekcja specyficzna	Jak 3.1, plus przedstawiciel nabywcy lub inspektor wyznaczony na podstawie przepisów urzędowych

Kluczowe rozróżnienie: inspekcja specyficzna a niespecyficzna

Inspekcja niespecyficzna oznacza, że badania wykonano na materiale wytworzonym tą samą drogą i z tego samego gatunku, ale niekoniecznie na wyrobach faktycznie dostarczanych. Wyniki są typowymi danymi produkcyjnymi.

Inspekcja specyficzna oznacza, że pobieranie próbek i badania przeprowadzono na wyrobach faktycznie dostarczonych — na ich wytopie i partii. Wyniki na certyfikacie odnoszą się do materiału znajdującego się na ciężarówce, a numer wytopu podany w dokumencie odpowiada numerowi wybitemu lub naniesionemu szablonem na samym wyrobie.

Co każdy typ rzeczywiście poświadcza

• 2.1 stwierdza jedynie, że producent deklaruje zgodność wyrobów z zamówieniem. Nie zawiera żadnych wyników i nadaje się wyłącznie do zastosowań o niskiej krytyczności.
• 2.2 dodaje wyniki badań, ale pochodzące z rutynowych badań produkcyjnych, a nie z dostarczonego wytopu. Nie może podtrzymywać twierdzenia o identyfikowalności: jeśli materiał zostanie później zakwestionowany, dokument 2.2 nie dowodzi, co zostało wysłane.
• 3.1 pokazuje rzeczywisty skład chemiczny i wyniki badań mechanicznych dostarczonego wytopu, zatwierdzone przez inspektora niezależnego od działu, który wytworzył stal. Jest to podstawowy dokument dla certyfikowanego budownictwa, elementów ciśnieniowych i projektów eksportowych.
• 3.2 dodaje drugą, niezależną walidację: własny przedstawiciel nabywcy lub oficjalnie wyznaczony inspektor zewnętrzny był świadkiem pobierania próbek i badań oraz składa kontrasygnatę. Zamyka to łańcuch zaufania między hutą a użytkownikiem końcowym.

Kiedy wymagany jest typ 3.2

Specyfikacje wymagające typu 3.2 zazwyczaj obejmują urządzenia ciśnieniowe w wyższych kategoriach zgodności, konstrukcje morskie, prace jądrowe oraz wewnętrzne normy głównych przedsiębiorstw energetycznych i procesowych. Dwie praktyczne uwagi:

1. Typ 3.2 musi być zamówiony przed produkcją. Obserwowanego pobierania próbek i kontrasygnaty nie można utworzyć później na podstawie istniejącej dokumentacji.
2. Kosztuje on więcej i trwa dłużej, ponieważ obecność inspektora trzeba zaplanować w sekwencji badań huty.

Uwagi praktyczne

• Należy określić typ dokumentu w zamówieniu. Samo napisanie „wymagany MTC” pozostawia typ praktyce huty, która może oznaczać 2.2.
• Należy porównać certyfikat z materiałem: numery wytopów muszą się zgadzać, a dokument 3.1, którego wartości nie są specyficzne dla wytopu, nie jest dokumentem 3.1.
• Certyfikaty oznaczone 3.1B używają terminologii poprzedniego (1991) wydania EN 10204; 3.1B jest poprzednikiem dzisiejszego 3.1.